ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ (İZALE-İ ŞUYU) DAVASI

Değerli Haymanalı hemşerilerim, bundan böyle ben de Haymana Gazetesi’nde sizlerle beraber olacağım. Bir avukat hemşeriniz olarak sizlere naçizane dilimizin döndüğünce, hukuki bilgiler vermek amacıyla köşe yazıları yazacağımı belirtmek istiyorum. Bu haftaki köşe yazımızın konusu özellikle de Haymana ilçemizde Miras olarak kalmış olan taşınır ve taşınmaz mallar üzerinde hissedarların anlaşamamaları sonucu olan Ortaklığın Giderilmesi  (İzale-i Şuyu) Davası’dır.

Öncelikle Ortaklığın Giderilmesi (İzale- i Şuyu) Davası; taşınır veya taşınmaz mallar üzerinde paylı mülkiyet ya da elbirliği mülkiyetin söz konusu olduğu mülkiyet halinde, paydaşlar arasındaki birlikte mülkiyet ilişkisinin sonlanmasını ve ferdi mülkiyete intikal edilmesini veya malın satılarak paya düşen bedelin dağıtılmasını sağlayan dava türüdür. Paydaşlardan, yani ortaklardan her biri, müşterek malın paylaştırılmasını talep edebilir.

Ortaklığın giderilmesi ( İzale-i Şuyu ) davası, taşınır ya da taşınmaz mala ortak olan tüm paydaşlara karşı açılır. Paydaşlar, kendi aralarında malı nasıl pay edeceklerine dair bir anlaşma yaparak ortaklığa son verebilirler. Paydaşlar paylaşma konusunda anlaşamazlar ise, paydaşlardan biri diğer paydaşlara karşı Ortaklığın giderilmesi ( İzale-i Şuyu ) davası açarak ortaklığın mahkeme eliyle sona erdirilmesini isteyebilir.

Ortaklığın Giderilmesi (İzale- i Şuyu) davası, ortaklığın giderilmesine konu malın paydaşlarından biri ya da birkaçı tarafından diğer paydaşların tamamına karşı açılır. Ortak/paydaşlardan biri yaşamını yitirmişse, veraset ilamı alınmak suretiyle ölen ortak/paydaşın mirasçılarının davaya katılması sağlanmalıdır. Mirasçılar, muristen kalan mallar üzerindeki ortaklığın giderilmesi davasını, diğer mirasçıların tamamına karşı açmalıdır.

Ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davasında yetkili mahkeme taşınmaz malın bulunduğu yer mahkemesidir. Görevli mahkeme ise Sulh Hukuk Mahkemesi’dir. Örneğin, taşınmaz mal Haymana’ da bulunuyorsa ortaklığın giderilmesi davasında yetkili ve görevli mahkeme Haymana Sulh Hukuk Mahkemesi olacaktır.

Her ne kadar davayı açan paydaş dava harcını ve mahkeme giderlerini davanın başında ödemek zorunda kalsa da davanın sonunda mahkeme giderleri ve avukatlık ücretleri payları oranında taraflara yükletilir. İzale-i şuyu davasında davanın kazananı veya kaybedeni olmaz, davanın tarafı olan herkes davadan aynı şekilde etkilenir.

Ortaklığın giderilmesi davasında malın aynen taksimi için taraflardan yalnızca birinin talepte bulunması yeterlidir. Taraflardan biri ortak malın aynen taksim edilerek ortaklığın giderilmesine karar verilmesini isterse, hâkim öncelikle aynen taksim şartlarının bulunup bulunmadığını araştırmalıdır (Türk Medeni Kanunu madde 699/2).

Taşınmazın aynen taksimi mümkün değilse ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilir. Taşınmaz malın satışı, mahkeme vasıtasıyla değil satış memurluğu veya icra dairesi marifetiyle yapılır. Satış açık arttırma yoluyla yapılmalıdır. Ancak tüm paydaşlar bir araya gelerek satışın ortaklar arasında yapılması hususunda oybirliğiyle anlaştıkları takdirde satış yalnızca ortaklar arasında yapılır.

(NOT: 7. Yargı Paketi ile beraber artık Ortaklığın Giderilmesi Davaları açılmadan önce dava şartı olarak Zorunlu Arabuluculuk Şartı bulunmaktadır. )